สถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 

Kasetsart University Institute for Advanced Studies (KUIAS)

          สถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จัดตั้งเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2552 ตามมติสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในการประชุมครั้งที่ 10/2552 เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2552 โดยจัดตั้งให้สถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นส่วนงานภายในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีสถานภาพเทียบเท่าคณะและไม่แบ่งส่วนราชการ เพื่อรองรับโครงการพัฒนามหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 ประกอบด้วยศูนย์วิทยาการขั้นสูง 4 ศูนย์ ซึ่งรับผิดชอบการดำเนินโครงการวิจัยริเริ่มแบบมุ่งเป้า (Targeted Research Initiatives) ในแต่ละศูนย์ประกอบด้วยศูนย์วิจัยและ/หรือหน่วยวิจัยเฉพาะทาง ซึ่งดำเนินงานในลักษณะทีมนักวิจัยร่วมระหว่างหน่วยงาน (Inter-Department/Inter-Faculty) และใช้ทรัพยากรต่าง ๆ ทั้งอาคาร สถานที่ อุปกรณ์ เครื่องมือ และทรัพยากรบุคคล ร่วมกัน เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด โดยมีระบบบัณฑิตผู้ช่วยวิจัย (Graduate Research Assistantship) และระบบนักวิจัยระดับหลังปริญญาเอก (Post-Doctoral Research Fellowship) รวมทั้งนักวิจัยผู้ช่วย (Research Assistance) เป็นตัวจักรสำคัญในการขับเคลื่อนหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ เช่นเดียวกับมหาวิทยาลัยวิจัยชั้นนำของโลก โดยมีระบบบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิดผลประโยชน์โดยรวมต่อประเทศและประชาชน ทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม และชุมชน นอกจากนี้ ยังคำนึงถึงการสร้างสรรค์ผลงานบนพื้นฐานของการดำเนินการที่เกิดประโยชน์สูงสุดต่อองค์กรและสังคม สร้างผลตอบแทนที่เพียงพอ มีการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และสามารถสร้างผลงานเชิงสร้างสรรค์ที่มีคุณภาพ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ ก่อให้เกิดการสร้างงานและการผลิตสินค้าและบริการต่าง ๆ ตามความต้องการของสังคมได้ โดยโครงการพัฒนามหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติมีระยะเวลาดำเนินการระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2552-2559 ทั้งนี้สถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ยังคงมีการดำเนินงาน ติดตามผลงาน และสนับสนุนการแสวงหาแหล่งทุนภายนอกอย่างต่อเนื่อง

          ต่อมา ในปี พ.ศ. 2564 เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลในการจัดทำโครงการพลิกโฉมมหาวิทยาลัยได้มีการจัดประชุมหารือร่วมกันระหว่างผู้บริหารสถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนา โดยมีอธิการบดีเป็นประธานเพื่อหารือแนวทางในการกำหนดหน่วยงานดำเนินงานวิจัยที่จะรองรับการพัฒนางานวิจัยที่จะเกิดขึ้นในอนาคต เพื่อให้ตรงตามวิสัยทัศน์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปี พ.ศ. 2570 “มหาวิทยาลัยแห่งการเรียนรู้ วิจัย และสร้างนวัตกรรมระดับโลกเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนบนพื้นฐานของศาสตร์แห่งแผ่นดิน” ตลอดจนเพื่อเป็นการเพิ่มศักยภาพและขีดความสามารถขั้นสูงทางด้านเกษตร อาหาร วิทยาศาสตร์ สังคม และสิ่งแวดล้อม สู่การเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำของโลก (World Class University) การสร้าง Platform ในด้านการวิจัยและนวัตกรรมในลักษณะของความร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานที่มีศักยภาพและมีความต่อเนื่อง โดยไม่ส่งผลกระทบต่อโครงสร้างการบริหารงานของมหาวิทยาลัย แต่ใช้หน่วยงานและทรัพยากรที่มีอยู่แล้วร่วมกัน ตั้งแต่สถานที่ เครื่องมือต่าง ๆ ตลอดจนบุคลากร ร่วมสร้างผลงานวิจัยของมหาวิทยาลัยในภาพรวม

          สถาบันวิทยาการขั้นสูงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จึงได้จัดสัมมนารับฟังความคิดเห็นเพื่อปรับโครงสร้างสถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยมีอธิการบดีเป็นประธาน ร่วมด้วยคณะกรรมการบริหารสถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์ ผู้อำนวยการศูนย์และผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยมีมติเห็นชอบร่วมกันให้ปรับโครงสร้างการบริหารภายในของสถาบัน โดยรับโอนย้ายศูนย์ที่เกี่ยวข้องมาสังกัดสถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปรับบทบาทและโครงสร้างของศูนย์นั้น ๆ ควบรวมศูนย์ที่มีภารกิจและการดำเนินงานคล้ายคลึงกัน เพื่อให้สถาบันวิทยาการขั้นสูงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เป็นองค์กรที่สามารถขับเคลื่อนงานวิจัยได้ครอบคลุมหลายด้านและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ตลอดจนเพื่อเป็นการกำหนดทิศทางการดำเนินงานของหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในการขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมในลักษณะของความร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานและมีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบ สามารถสร้างผลงานวิจัยและบุคลากรด้านการวิจัยของมหาวิทยาลัยในภาพรวมภายใต้การดำเนินงานของสถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

           ตามมติที่ประชุมสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 1/2565  วันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2565 ได้อนุมัติให้ปรับโครงสร้างสถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยควบรวมศูนย์นาโนเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เข้ากับศูนย์วิทยาการขั้นสูงด้านนาโนเทคโนโลยีเพื่ออุตสาหกรรมเคมี อาหาร และการเกษตร ปรับโครงสร้างของศูนย์ความหลากหลายชีวภาพ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มาบริหารจัดการเป็นศูนย์ภายใต้การดำเนินงานของสถาบัน จัดตั้งศูนย์โอมิกส์ด้านเกษตร ทรัพยากรชีวภาพ อาหารและสุขภาพ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ขึ้นเป็นศูนย์ใหม่ภายใต้การดำเนินงานของสถาบัน และโอนย้ายศูนย์ที่สังกัดสำนักงานมหาวิทยาลัย อันได้แก่ ศูนย์เพื่อการพัฒนาสู่ความเป็นเลิศ รวมถึงศูนย์ที่ดำเนินงานภายใต้ทั้งหมด ศูนย์ความร่วมมือทางวิชาการไทย-ฝรั่งเศส และศูนย์วิทยาการเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตรแห่งชาติ มาบริหารจัดการภายใต้การดำเนินงานของสถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เพื่อให้สอดคล้องกับภารกิจและการดำเนินงานของศูนย์อย่างเหมาะสม การปรับโครงสร้างของสถาบันในครั้งนี้จึงเป็นผลให้มีศูนย์ดำเนินงานภายใต้สถาบันเพิ่มขึ้นจาก 4 ศูนย์ เป็น 9 ศูนย์

           ต่อมา สถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้มีการปรับโครงสร้างครั้งที่ 2 ตามมติที่ประชุมสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 5/2566 วันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 โดยจัดตั้งศูนย์เพิ่มขึ้นใหม่จำนวน 2 ศูนย์ เพื่อให้สถาบันมีศูนย์ที่เชี่ยวชาญครอบคลุมในทุกด้านมากยิ่งขึ้น เพื่อรองรับทุนวิจัยได้หลากหลายมากยิ่งขึ้น ทั้งด้านเกษตร อาหาร วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รวมไปถึงด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ การปรับโครงสร้างของสถาบันในครั้งนี้จึงเป็นผลให้มีศูนย์ดำเนินงานภายใต้สถาบันวิทยาการขั้นสูงแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์รวมทั้งสิ้น 11 ศูนย์ ดังนี้